Kỹ thuật ghép cây xoài

Đăng bài lúc: Thứ sáu, 09/07/2021

Tại sao có những cây xoài mọc từ hạt mà không hề thoái hoá? Khi ghép xoài nên dùng cây gì làm cây gốc ghép thì tốt? Có phải dùng muỗm, quéo làm cây gốc ghép thì mắt xoài không tiếp hợp không? Ghép cách nào bảo đảm tỷ lệ cây sống cao?


 

Đặc tính của cây xoài


Cây có thể cao 40m, nhưng thông thường khoảng 10-15m, có tán lớn và có thể sống đến 100 năm. Ở vùng đất cao hay đồi núi rễ có thể mọc sâu đến 9m. Ở vùng đất thấp rễ mọc đến mực thuỷ cấp.Xoài trồng từ hột, sau 6-8 năm sẽ cho trái. Cây tháp chỉ sau trồng 3-5 năm là cho trái. Tại Đồng Bằng Sông Cữu Long, xoài ra hoa từ tháng 12-3 dương lịch. Càng lên cao so với mực nước biển, xoài có xu hướng ra hoa muộn hơn. Trung bình cứ lên cao 120m hay tăng 1o vĩ độ thì cây trổ hoa trễ hơn 4 ngày.Phát hoa mọc ở ngọn các nhánh đã phát triển đầy đủ trong năm trước. Phát hoa mang nhiều nhánh, có khoảng 500-7.000 hoa đực và hoa lưỡng tính. Tuỳ theo giống, hoa lưỡng tính chiếm từ 1-36% và thường nằm ở ngọn phát hoa, hoa nhỏ có 5 cánh màu trắng tím hay hồng, 5 đài hoa màu xanh và một bầu noãn có tiểu noãn. Hoa đực có 5 nhị gồm 1 phấn và 4 bất thụ. Hạt phấn dính, khó tung nên chỉ thụ phấn nhờ gió và côn trùng. Tỷ lệ thụ phấn cao khi điều kiện thời tiết nống và khô. Hột xoài có vỏ cứng, bên trong chứa 2 tử điệp và phôi mầm. Các giống xoài ở Việt Nam thường đa phôi, có từ 2-12 phôi vô tính và có thể có từ 1 hoặc không có phôi hữu tính. Do vậy, hột xoài khi gieo có thể cho từ 1-5 cây con vô tính giữ nguyên đặc điểm di truyền từ cây mẹ. Nếu có cây con hữu tính thì cây mọc yếu ớt, dễ bị lấn át.
 

Thời vụ ghép 


Thông thường, cây xoài có hai vụ ghép trong năm:

- Vụ thu từ tháng 7 đến tháng 9 dương lịch.

- Vụ xuân từ tháng 2 đến tháng 4 dương lịch.
 

Làm vườn ươm cây gốc ghép


Chọn ruộng đất cát pha, tưới tiêu thuận lợi. Cày ải và làm đất nhỏ mịn. Thu dọn sạch cỏ dại, kết hợp lên luống rộng 1m, cao 20cm, rãnh luống rộng 25-30cm. Hạt giống lấy từ các loại xoài bản địa, tốt nhất là lấy hạt quả quéo. Loại bỏ phần vỏ gỗ bên ngoài và bóc lột lớp vỏ lụa bao hạt.

Gieo lần lượt từng hạt giống trên mặt luống cách nhau 2-3cm, sau vét đất ở rãnh phủ kín hạt, dày khoảng 3cm. Cuối cùng, làm vòm lưới tản quang che mưa nắng cho từng luống ươm cây và tưới giữ ẩm thường xuyên.

Khoảng 20-30 ngày sau, tùy theo thời tiết, hạt giống nảy mầm đều dỡ bỏ lưới nilon che luống. Khi cây cao khoảng 20cm, các lá lộc trên ngọn chuyển màu xanh lục, tiến hành ra ngôi ngay (nhổ từng cây đưa trồng vào bầu giá thể). Xoài là cây đa phôi, 1 hạt giống gieo cho từ 3-5 cây con. Nên cần ra ngôi theo thứ tự, cây già, cứng, khỏe ra ngôi trước, cây non, yếu, mềm ra ngôi sau.

Chú ý: Ra ngôi ngay khi lộc cây vừa chuyển màu xanh lục (lộc già), không nên để cây ra lộc lần 2 mới ra ngôi. Nhổ cây trồng lên bầu nhẹ nhàng, tránh làm đứt bộ rễ. Có thể mua hạt đã tách vỏ từ các cơ sở chuyên doanh hạt giống xoài ở miền Nam, để gieo ươm cho nhu cầu nhân nhanh lượng lớn cây giống.
 

Kỹ thuật ghép


– Thông thường, cây xoài có hai vụ ghép trong năm: Vụ thu từ tháng 7 đến tháng 9 dương lịch và Vụ xuân từ tháng 2 đến tháng 4 dương lịch.

– Thao tác ghép cây có thể được tiến hành ngay tại luống ươm cây làm gốc ghép, nên ghép vào những ngày râm mát và không có mưa.

-Khi ghép, cần chuẩn bị các dụng cụ: kéo cắt cành, dao ghép, dây nilon( chuẩn bị thành các đoạn dây dài khoảng 50 cm)

-Tiến hành xử lý gốc ghép: cắt bỏ những cành kẹ, nhỏ hoặc cưa bỏ cành già để làm trẻ hóa cây.

– Dùng dao cắt ngang phần ngọn của gốc ghép tại vị trí ghép (cắt cụt ngọn cây gốc ghép), chẻ tại vị trí giữa của gốc ghép.

– Tiếp theo, cành ghép được vát nhọn 2 mặt khi vát, động tác phải thật nhanh và dứt khoát để vết cắt được phẳng, khi áp vào gốc ghép, quá trình liền sinh sẽ diễn ra thuận lợi hơn.

Để kiểm tra xem mặt cắt phẳng, có thể đặt mặt cắt lên cái dao, nếu thấy áp kín vào nhau là được

Đặt cành ghép vào chỗ chẻ của gốc ghép sao cho ít nhất một dải tượng tầng của cành ghép và gốc ghép trùng khít vào nhau. Đặt làm sao mà khi bỏ tay ra, cành ghép ko rơi ra là được.

Sau đó dùng dây nilon chuyên dụng buộc chặt vết ghép.

– Vết buộc phải chặt để cành ghép và gốc ghép được giữ chắc chắn không bị lung lay khi gió hoặc tưới nước.

Vết ghép và cành ghép phải dùng túi nilon dài phủ kín tránh nước, không khí từ bên ngoài vào (thường dùng nilon quấn kín luôn cả cành ghép) để hạn chế sự thoát hơi nưới và nấm khuẩn từ bên ngoài.

Chăm sóc cây sau khi ghép được chia làm hai giai đoạn cơ bản là khi mới bật chồi và chồi trưởng thành.

Chú ý phun thuốc chống kiến vì do đặc tính sinh lý mà cây có thể tiết ra nhiều đường làm kiến đến ăn có thể gây rách nilon, làm thoát hơi nước của cành ghép.

Sau 5-10 ngày thì cây bật chồi. Trong giai đoạn này, trường hợp cây khô hạn thì tưới sao cho độ ẩm từ 70-75%.

Sau khoảng 20 ngày kể từ khi bật ra khỏi nilon cuốn, chồi sẽ phát triển thành chồi trưởng thành.Trong suốt quá trình chăm sóc cây, cần chú ý quan sát và tỉa sạch những chồi mọc ra từ gốc ghép. Đồng thời nên bón phân định kỳ để đảm bảo cho cây sinh trưởng và phát triển tốt. Nếu cây có biểu hiện bị bệnh thì nên phun thuốc phòng trừ ngay từ đầu, chú ý là phải sử dụng những loại thuốc được cho phép
 

Chăm sóc cây giống sau ghép


Sau ghép giống khoảng 2 tháng, mầm ghép dài 15-25, các lá lộc đã chuyển màu xanh lục, có thể cho xuất vườn. Trong thời gian này cần tưới nước đủ ẩm, bón cân đối NPK, tỉa bỏ triệt để các mầm dại mọc ngoài mắt ghép. Theo dõi phòng trừ kịp thời một số đối tượng sâu bệnh hại như thán thư, đốm lá, rầy xoài.
 

Một số lưu ý khi ghép cây xoài


Vết ghép và cành ghép phải dùng túi nilon dài phủ kín tránh nước, không khí từ bên ngoài vào để hạn chế sự thoát hơi nưới và nấm khuẩn từ bên ngoài.

Chú ý phun thuốc chống kiến vì do đặc tính sinh lý mà cây có thể tiết ra nhiều đường làm kiến đến ăn có thể gây rách nilon, làm thoát hơi nước của cành ghép.

Sau 5-10 ngày thì cây bật chồi. Trong giai đoạn này, trường hợp cây khô hạn thì tưới sao cho độ ẩm từ 70-75%.

Sau khi ghép cây xoài, chăm sóc chúng là điều rất quan trọng. Trong suốt quá trình chăm sóc, cần chú ý quan sát và tỉa sạch những chồi mọc ra từ gốc ghép. Đồng thời nên bón phân định kỳ để đảm bảo cho cây sinh trưởng và phát triển tốt. Nếu cây có biểu hiện bị bệnh thì nên phun thuốc phòng trừ ngay từ đầu, chú ý là phải sử dụng những loại thuốc được cho phép
 
Nguồn: Nongnghiep.vn, nghenong.vn (TL)

 

Top